Jezus jest Chrystusem – Wyznania wiary w Boga Ojca, Syna i Ducha Świętego

Hans Memling, “Chrystus błogosławiący”

A któż zwycięża świat, jeśli nie ten, kto wierzy, że Jezus jest Synem Bożym?

“Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego” (Mt 16,16); “tego Jezusa, którego wyście ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Chrystusem” (Dz 2,36); “Jezus jest Chrystusem” (Dz 18, 5 i 28; por. 1 J 2,22) – te wyznania pierwotnej wiary odkrywają nam serce chrystologii. Chrystologia bierze początek w tych krótkich formułach, znajdując w nich zarówno swój fundament, jak i swoją normę.

Czytanie z Pierwszego Listu Świętego Jana Apostoła 2. czytanie (1 J 5, 1-8)

O źródle wiary i życia


„(…) Wszystko bowiem, co z Boga zrodzone, zwycięża świat;
tym właśnie zwycięstwem,
które zwyciężyło świat, jest nasza wiara.
A kto zwycięża świat,
jeśli nie ten, kto wierzy,
że Jezus jest Synem Bożym?
Jezus Chrystus jest tym,
który przyszedł przez wodę i krew, i Ducha,
nie tylko w wodzie,
lecz w wodzie i we krwi.
Duch daje świadectwo,
bo jest prawdą.
Trzej bowiem dają świadectwo
Duch, woda i krew, a ci trzej w jedno się łączą.

(…)” / Biblia Tysiąclecia

***

Jezus jest Chrystusem

“Ty jesteś Chrystus, Syn Boga żywego” (Mt 16,16); “tego Jezusa, którego wyście ukrzyżowali, uczynił Bóg i Panem, i Chrystusem” (Dz 2,36); “Jezus jest Chrystusem” (Dz 18, 5 i 28; por. 1 J 2,22) – te wyznania pierwotnej wiary odkrywają nam serce chrystologii. Chrystologia bierze początek w tych krótkich formułach, znajdując w nich zarówno swój fundament, jak i swoją normę.

NT proponuje nam wiele tytułów opisujących Jezusa: każdy z nich jest na swój sposób oryginalny, a wszystkie razem uzupełniają się, by w sposób prawdziwy wyrazić jedyną tożsamość tego Człowieka. Jednak tytuł “Chrystus” został uprzywilejowany w takim stopniu, że stał się jakby drugim imieniem Jezusa: wyrażenie “Jezus Chrystus”, bardzo często obecne w pismach apostolskich, jest skróconą forma wyznania “Jezus jest Chrystusem”. Słowo to stało się potocznym oznaczeniem Jezusa już w pierwotnej wspólnocie, co potwierdza choćby fakt, że w Antiochii uczniowie zostali nazwani “chrześcijanami” (Dz 11, 26). Ignacy z Antiochii tworzy neologizm mówiąc o “chrześcijaństwie / chrystianizmie” (List do Magnezjan X,1,3). Wreszcie, mówi się o “chrystologii” dla oznaczenia tej części teologii, która dotyczy tajemnicy Jezusa.

Dokonajmy więc krótkiej analizy zdania “Jezus jest Chrystusem”.

Jezus, Jezus z Nazaretu, to imię własne człowieka z naszej historii. Oczywiście, imię to posiada znaczenie symboliczne i mówi już coś o osobie tego, który je nosi: Jehoszua (Jeschua), (gr. I-sous), znaczy “Jahwe zbawia” (“Boże zbawienie”). Jednakże Nowy Testament nie czyni z niego tytułu: pozostaje ono imieniem osobistym człowieka, który żył w Palestynie dwa tysiące lat temu. Oznacza tego konkretnego człowieka, wyróżniając go spośród innych. Wyraża w osobie Jezusa stronę przeszłą i ustanawia odniesienie do historii. Ta historia nie ma nic z mitologii, jest usytuowana z precyzją w przestrzeni i czasie, i jak każda historia jest przedmiotem opowiadania, narracji.

Słowo “Chrystus” to zupełnie inna kategoria: oznacza funkcję, która jest także tytułem. To przedmiot wyznania wiary w tego, który jest uważany za żyjącego, obecnego w swoim Kościele. Co więcej, imię Chrystusa wyraża nadzieję na przyszłość: Chrystus to ten, który ma do nas powrócić na końcu czasów, by wypełnić w sposób definitywny nasze zbawienie. Zwróćmy uwagę , że sens tego słowa w odniesieniu do Jezusa zdobywa nowe znaczenie. Christos to greckie tłumaczenie hebrajskiego mashiah – “mesjasz”. Mesjasz to Namaszczony przez Jahwe: król, kapłan czy prorok. Stopniowo kolejne tradycje Starego Testamentu akcentowały eschatologiczne oczekiwanie wobec osoby mesjasza – mesjański król miał nadejść, by definitywnie wyzwolić i zbawić lud Boży. Jeśli Jezus zasadniczo odrzucał ten tytuł podczas swojego życia – z wyjątkiem kilku wyjątkowych sytuacji, w których nie pozostawiał jakiejkolwiek dwuznaczności w tym względzie (Mt 16,16; 26,63-64) – to działo się tak dlatego, że uważał go za zbyt obciążony znaczeniem doczesnym.

Jednakże całe Jego życie mówi o Jego mesjańskości, jak zaświadcza to na swój sposób napis na krzyżu: Jezus został namaszczony Duchem Bożym w chrzcie, był więcej niż prorokiem, przedstawiał się jako eschatologiczny pasterz swojego ludu, całe Jego zachowanie było mesjańskie, ale w sensie głęboko przemienionym. Tytuł Chrystusa narzuca się także w świetle Zmartwychwstania: rekapituluje wszystko co uczynił i czym był Jezus. Wyznać, że jest On Chrystusem oznacza wyznawać go jako Syna Bożego w mocnym tego słowa znaczeniu. Tytuł ten zarazem określa kim Jezus jest dla nas, czyli Jego rolę Zbawiciela, jak i wyraża kim był “dla Boga”, czyli Jego najgłębszą tożsamość.

Pomiędzy imieniem Jezusa, konkretnego człowieka zanurzonego w ludzką historię, a tytułem Chrystusa, zawierającym odniesienie do powszechnego i absolutnego zbawienia, wskazującym na tożsamość z Bogiem, różnica jest ogromna. Jest ona przekroczona w chrześcijańskim wyznaniu wiary przez prosty łącznik czasownika być: Jezus jest Chrystusem.

Wyznanie “Jezus jest Chrystusem” wyznacza przestrzeń chrystologii. Jest ono obciążone rozwojem orzeczeń, sformułowań chrystologicznych najpierw w Nowym Testamencie, a następnie w tradycji kościelnej. W nim znajduje się środek ciężkości chrystologii. Przedmiotem tej serii artykułów ma być poznanie i uświadomienie sobie tego, w jaki sposób tradycja chrześcijańska rozumiała sens i wymagania tego wyznania, po to, aby oświetlić naszą wiarę w Jezusa Chrystusa dzisiaj.

***

Paweł Klimczak OP

Chrystologia 1. Jezus jest Chrystusem

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.

%d blogerów lubi to: