Wielki Czwartek

Pod koniec średniowiecza zmieniono pradawny zwyczaj, by pamiątkę ustanowienia Mszy Świętej, śmierci Pana Jezusa oraz chwalebnego Zmartwychwstania, celebrować mniej więcej w porach, w których rzeczywiście wydarzenia te miały miejsce. Pod wpływem ruchu liturgicznego, pod koniec pontyfikatu Piusa XII, obrzędy Triduum poddano reformom, które wprowadzono w życie 16 XI 1955 r.

Do ich nielicznych pozytywnych efektów należy dodać przywrócenie możliwości celebrowania liturgii Wielkiego Czwartku wieczorem, Wielkiego Piątku – po południu, oraz Wigilii Zmartwychwstania Pańskiego w Wielką Sobotę wieczorem, z Mszą rezurekcyjną nad ranem. Zmiany motywowano również dobrem wiernych, którym o tych porach o wiele łatwiej było uczestniczyć w najważniejszych dla chrześcijan uroczystościach.

Mszę w Wielki Czwartek zaleca się odprawić między godziną 17 a 20. Tak jak na Wielkanoc, powinna to być Msza śpiewana, możliwie najbardziej uroczysta.

Na wejście śpiewana jest antyfona mówiąca o chlubieniu się z Krzyża Chrystusa, w którym jest nasze zbawienie, życie i zmartwychwstanie. Wątek ten obecny jest również w graduale. Uświadamiamy sobie, że ustanowiona podczas Ostatniej Wieczerzy Msza święta jest uobecnieniem ofiary krzyżowej. Celebrans ma biały ornat. Podobnie fioletowy materiał, którym został zakryty krzyż w I Niedzielę Męki Pańskiej (tydzień przed Niedzielą Palmową), zamienia się na biały. Obrzędy wstępne tego dnia różnią się brakiem psalmu Iudica me. Po odśpiewaniu wstępnej antyfony i Kyrie eleison, uroczyście, przy grze organów i dźwięku wszystkich dzwonów i dzwonków, śpiewa się hymn Gloria in excelsis Deo. Po nim organów i dzwonów nie usłyszymy aż do wigilii wielkanocnej. Dzwony podczas Mszy i procesji zastąpione zostaną przez kołatki.

W liturgii Słowa słyszymy długi fragment z listu św. Pawła do Koryntian (11,20–32), w którym Apostoł opowiada o Eucharystii pierwszych chrześcijan, oraz przywołuje mieszkańców Koryntu do porządku, wskazując na wagę tajemnic, z jakimi podczas Mszy Świętej mamy do czynienia. Co ciekawe, twórcy Mszału Pawła VI, mimo że próbując realizować postulat Konstytucji o Liturgii ostatniego soboru bardzo mocno rozszerzyli dobór czytań, dzieląc nawet rok kościelny, by jak najwięcej tekstów Pisma Świętego wierni mogli usłyszeć podczas Mszy, zdecydowali się ocenzurować ten tradycyjnie obecny w liturgii fragment listu św. Pawła, wycinając z niego np. te ważne słowa: „A tak ktobykolwiek jadł ten chleb albo pił kielich Pański niegodnie, będzie winien ciała i krwi Pańskiej.” W całym nowym lekcjonarzu te fragmenty nie padają, podczas gdy wierni związani z tradycyjnym rytem rzymskim słyszą je dwa razy w roku.

Czytany jest również fragment Ewangelii św. Jana, opisujący Ostatnią Wieczerzę. Jest to jedyny Ewangelista, który w swoim opisie nie zawarł słów ustanowienia Najświętszego Sakramentu, a przytoczył scenę obmycia nóg apostołom.

Po kazaniu tego dnia nie ma Credo. Przewiduje się obrzęd mandatum – celebrans zdjąwszy ornat i manipularz oraz przepasany ręcznikiem, obmywa nogi dwunastu mężczyznom, a w tym czasie schola i wierni śpiewają przepisane antyfony wzywające do miłości bliźniego. Po mandatum odmawia się Pater noster oraz kontynuuje celebrację. Przed rokiem 1955 obrzęd mandatum miał miejsce po Mszy, co wydaje się bardziej uzasadnione, tak liturgicznie jak i biblijnie (J 13, 2).

Kapłan śpiewa prefację O Krzyżu świętym, a w odpowiednich momentach zmienione są słowa w kanonie, wskazując na to, że w te święte dni rzeczywiście w tajemniczy sposób uobecniamy wydarzenia paschalne. Tej Mszy nie kończy się śpiewem Ite Missa est, nie ma błogosławieństwa ani nie odczytuje się zazwyczaj czytanej „ostatniej Ewangelii” (Prologu św. Jana). Kapłan zdejmuje ornat i manipularz, zakłada kapę, po czym w procesji (z krzyżem, kadzidłem i świecami) przenosi się konsekrowane podczas Mszy Ciało Pańskie do tabernakulum umieszczonego na, zazwyczaj odpowiednio przystrojonym, bocznym ołtarzu (ciemnica). Śpiewany jest cały hymn Pange lingua. Wiernych zachęca się, by poświęcili czas na adorację, trwającą przynajmniej do północy. W wielu miejscach odprawia się Godzinę Świętą oraz śpiewa I część Gorzkich Żali.

Po celebracji obnaża się wszystkie ołtarze w kościele z obrusów, wspominając odarcie z szat Pana Jezusa przed męką. Podczas tego obrzędu recytuje się bądź śpiewa Psalm 21. Zamienia się również białą zasłonę, którą okryty jest krzyż ołtarzowy, na fioletową.

____________

http://www.liturgia.pl

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Triduum Paschalne, Wielki Czwartek, WIELKI TYDZIEŃ. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.