Niedziela Gaudete – Dominica Tertia Adventus

Ołtarz w Niedzielę „Gaudete” / foto @cezaron

Niedziela „Gaudete”, czyli „niedziela radości”, to trzecia niedziela Adwentu. Jej nazwa pochodzi od pierwszego słowa antyfony na wejście „Gaudete in Domino”. Tę antyfonę zawierają już najstarsze zachowane antyfonarze liturgii rzymskiej – z VIII i IX wieku.

Od trzeciej niedzieli Adwentu myśl nasza zwraca się głównie ku bliskiej pamiątce pierwszego przyjścia Chrystusa, ku Bożemu Narodzeniu. W tygodniu wspominamy dwie tajemnice radosne, które poprzedziły Boże Narodzenie. Hasłem «Pan jest blisko» rozpoczyna się od tej niedzieli codzienna modlitwa Kościoła.

Ta sama prawda nadaje ton radości dzisiejszej Mszy świętej. Św. Jan Chrzciciel zapewnia, że Chrystus już stanął wpośród nas. Chrystus w Eucharystii, sam przysposabia dusze na wielkie łaski nadchodzących świąt.

Gaudete

Dawniej, gdy Adwent miał silniejszy niż dziś charakter pokutny, niedziela „Gaudete” miała większe znaczenie, była także bardziej widoczna, bo wyróżniała się na tle całego czasu oczekiwania na przyjście na świat Zbawiciela.

W Adwencie nie grano na organach i nie przyozdabiano prezbiterium kwiatami, a w niedzielę „Gaudete” – tak. Była to przerwa w poście. Śpiewano wtedy hymn „Chwała na wysokości Bogu”, który stanowił przedsmak radości z Narodzenia Pańskiego. W Rzymie tę niedzielę obchodzono niezwykle uroczyście.

Źródła z XII i XIII wieku mówią, że papież – przywdziawszy różowy ornat – o północy sprawował liturgię w bazylice Św. Piotra. Odprawiano oficjum, które odpowiada dzisiejszej Godzinie czytań, a potem uroczystą Mszę św.

Dziś czas Adwentu przeżywa się inaczej. Nie ma, jak wspomniano, tak wielkiego charakteru pokutnego jak dawniej. Można grać na organach i przyozdabiać ołtarz kwiatami w czasie całego Adwentu. Czas ten ma dziś raczej charakter oczekiwania pełnego radosnej tęsknoty.

Trzecia niedziela, zwana „Gaudete”, nie jest więc – tak jak dawniej bywała – wyjątkowa pod tym względem, przez co w świadomości wielu osób może po prostu nie istnieć, ale jednak jest i trzeba o niej pamiętać.

Pominięcie – lub chociaż niewyróżnienie w żaden sposób – tego dnia byłoby oczywistym zubożeniem. Różowy ornat kapłana symbolizuje kolor nieba przy wschodzie słońca. Jutrzenka zwiastuje nowy dzień, nadejście jasności. Teksty liturgiczne z tego dnia mówią o radości z przyjścia Zbawiciela, a kolekta tej niedzieli zawiera prośbę: „spraw, abyśmy przygotowali nasze serca i z radością mogli obchodzić wielką tajemnicę naszego zbawienia”.

Początków używania koloru różowego w dni niedzieli Laetare doszukuje się w tradycji procesji papieża z różą do kościoła stacyjnego św. Krzyża Jerozolimskiego, gdzie była ona przez następcę św. Piotra poświęcana (Papież do kościoła św. Krzyża Jerozolimskiego konno przybywał z Lateranu trzymając w rękach różę) – jednak pierwsza historyczna wzmianka o użyciu podczas niedzieli Laetare szat koloru różowego pochodzi z XVI wieku. Początkowo był to zwykły kwiat, dopiero z biegiem czasu przyjęła się róża wykonana ze złota (pierwsza złota róża pochodzi z 1096 roku, kiedy miała miejsce pierwsza wyprawa krzyżowa), którą później jeszcze wypełniano balsamem.

Sam obrzęd odbywał się w sposób bardzo uroczysty: stosowano szaty liturgiczne w kolorze róży, a róża była okadzana w trakcie odmawiania odpowiednich modlitw.

Zwyczaj ten został przejęty z Bizancjum, a pierwszy raz wspomina o nim papież Leon IX (1049-1054) – to od jego pontyfikatu pojawił się zwyczaj poświęcania złotej róży. Otóż, gdy ufundował on w Eguisheim w Alzacji klasztor kanoniczek Świętego Krzyża zarządził, że klasztor ten raz do roku, w osiem dni przez niedzielą Laetare prześle Papieżowi złotą różę, która będzie warzyła 2 rzymskie uncje, albo złoto na jej wykonanie.

Z czasem wykształcił się zwyczaj ofiarowania przez papieża złotej róży niektórym osobom i świątyniom.

***

Czytania biblijne we wszystkich trzech cyklach także nawiązują do radości.

Z listu św. Pawła do Filipian:

Bracia: Weselcie się w Panu zawsze, mówię powtórnie: weselcie się. Skromność wasza niech będzie znana wszystkim ludziom. Pan bowiem blisko jest. Nie troszczcie się o nic, ale potrzeby wasze Bogu powierzajcie w każdej modlitwie i dziękczynnej prośbie. A pokój Boży, który przewyższa wszelkie pojęcie, niechaj strzeże serc waszych i umysłów waszych w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.

(Flp 4, 4-7)

Z Ewangelii według św. Jana:

Onego czasu: Żydzi z Jerozolimy wysłali do Jana kapłanów i lewitów, aby go zapytali: «Kim jesteś?» I wyznał, a nie zaprzeczył, oświadczając im: «Jam nie jest Chrystus». Zapytali go tedy: «Cóż więc? Jesteś Ty Eliaszem?» I odrzekł: «Nie jestem». «Jesteś ty prorokiem?» I odpowiedział: «Nie». Rzekli mu tedy: «Kimże jesteś, abyśmy mogli odpowiedź dać tym, którzy nas wysłali. Cóż powiadasz sam o sobie?» I rzekł: «Jam głos tego, który woła na pustkowiu: drogę prostujcie Panu, jako mówił Izajasz prorok».
A wysłańcy byli z faryzeuszów. I pytając go mówili: «Czemuż tedy chrzcisz, jeśli nie jesteś Chrystusem ani Eliaszem, ani prorokiem?» Odpowiedział im Jan, mówiąc: «Ja chrzczę wodą, ale pośród was stanął Ten, którego wy nie znacie. To Ten, który przyjdzie po mnie, a stał się przede mną, któremu nie jestem godzien rozwiązać rzemyka u sandałów Jego».
To się działo w Betanii za Jordanem, gdzie Jan chrzcił.

[J 1, 19-28]

Adwent to oczekiwanie na święta Narodzenia Pańskiego. Radość wynikająca z tego wydarzenia powinna być obecna i widoczna.

_____________

Opr. m.jasińska

Źródła:

http://www.traditia.fora.pl/adwent,24/iii-niedziela-adwentu-gaudete,15205.html

http://dziennikparafialny.pl/2012/niedziela-gaudete/

http://www.oltarz.pl/index.php?action=show&id=745

http://www.liturgia.pl/artykuly/Niedziela-Gaudete.html

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii ADWENT. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google

Komentujesz korzystając z konta Google. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.