Św. Gelazy I, papież – 21 listopada

Gelazy I (z lewej), Karol Wielki i Grzegorz Wielki

21 listopada wspominamy św. Galezjusza, papieża, pierwszego ze wspaniałej trójki papieży starożytności, którzy stworzyli praktyczne podwaliny pod doktrynę o społecznym panowaniu Jezusa Chrystusa Króla.

Pochodzący z Afryki sekretarz papieży Symplicjusza i Feliksa III urodził się w Rzymie. W obliczu trwającej schizmy akacjańskiej, a także narastających konfliktów ze Wschodem i szerzących się poglądów pelagiańskich podjął wiele działań mających na celu pokonanie piętrzących się przed Kościołem trudności. Bronił wypracowanych przez Leona I na Soborze chalcedońskim formuł chrystologicznych[2]. Łączyły go znakomite relacje z Teodorykiem Wielkim, następcą Odoakra, do którego zwracał się m.in. z prośbą o pomoc dla ubogich.

Sformułował dogmat o grzechu pierworodnym i jako pierwszy tezę rozdziału władzy cesarskiej i papieskiej, która w późniejszych latach znalazła swoje rozwinięcie w ideach z okresu walki z cesarstwem. Wiele zarządzeń dyscyplinarnych Gelazjusza weszło na stałe do prawodawstwa kościelnego.

Portrait of en:Pope Gelasius I in the en:Basilica of Saint Paul Outside the Walls, Rome

Okres pontyfikatu św. Gelazego nazywany jest okresem gelazjańskiego renesansu.

W 494 w liście do cesarza Bizancjum sformułował doktrynę dwuwładzy[1]. W tym samym roku, na synodzie ogłosił zasady kształcenia duchownych i podziału funduszy kościelnych[2]. Podczas swojego pontyfikatu zwalczał tendencje heterodoksyjne, a w szczególności arianizm, monofizytyzm. Wydał w tym celu też traktat De duobus naturis in Christo. Zwalczał także manicheizm, pelagianizm[3].

Błędnie[1] przypisuje mu się autorstwo Decretum Gelasianum – anonimowej kompilacji z początku VI w. zawierającej pięć części:

O Duchu Świętym i o imionach Chrystusa
O kanonie Pisma Świętego
O prymacie rzymskim i o siedzibach patriarszych
O uznawanych soborach powszechnych
O dziełach, które należy przyjąć

Dekret znany jest także pod nazwą Epistula decretalis de libris recipiendis et non recipiendis (Dekret o księgach, które należy przyjąć oraz odrzucić).

Gelazjusz nie jest także autorem tzw. Sakramentariusza Gelazego.

Jego wspomnienie wymienione jest w Martyrologium Rzymskim 21 listopada[2].

***

Żywot Świętego Gelazjusza

Św. Gelazy jest pierwszym ze wspaniałej trójki papieży starożytności, którzy stworzyli praktyczne podwaliny pod doktrynę o społecznym panowaniu Jezusa Chrystusa Króla. Dzięki kontaktom duszpasterskim i dyplomatycznym z dworem cesarskim święci Gelazy, Leon Wielki, Grzegorz Wielki ucieleśnili ideał Państwa Bożego na ziemi, wyrażany przez św. Augustyna i innych pisarzy wczesnego chrześcijaństwa.

Gelasius był obywatelem rzymskim pochodzącym z prowincji Africa proconsularis. W młodym wieku przyjął święcenia diakonatu, a nagrodą za jego gorliwość było mianowanie go sekretarzem papieskim przez biskupa Rzymu św. Symplicjusza. Urząd ten zachował również za pontyfikatu jego następcy, św. Feliksa III. Zaskarbił sobie jeszcze większe zaufanie tego wikariusza Chrystusa i został wyświęcony na archidiakona oraz mianowany osobistym doradcą Najwyższego Pasterza. Już wtedy leżały mu na sercu rządy Kościołem powszechnym, w których uczestniczył, więc ze zrozumiałych powodów po śmierci Feliksa w 492 roku wybór padł właśnie na niego.

Z wielką werwą przystąpił do rządzenia Kościołem, odznaczając się nie tylko osiągnięciami dyplomatycznymi, ale także działalnością dobroczynną, dzięki której zyskał wdzięczność ludu odnajdującego w nim prawdziwego ojca. Dbał też o kształt liturgii i to jemu właśnie przypisuje się wprowadzenie śpiewu Kyrie eleison do liturgii rzymskiej. Podczas swoich niedługich rządów zwołał dwa synody (w latach 494 i 495), na których porządkował sprawy dyscypliny, zabiegał o lepszą formację duchowieństwa ogłaszając dekrety o kształceniu kandydatów do stanu kapłańskiego, a także po raz pierwszy użył określenia wikariusz Chrystusa w odniesieniu do rzymskiego biskupa.

Polem dziejowej zasługi świętego papieża było określenie stosunków, jakie winny panować pomiędzy najwyższą władzą duchowną i władzą świecką. W liście do cesarza Anastazjusza wyłożył to, co później powtórzyła XIX-wieczna nauka społeczna Kościoła – mianowicie, że dwie ustanowione przez Boga władze są od siebie odrębne w zakresie kompetencji, w żadnym wypadku nie mogą jednak być sobie przeciwne, lecz owszem, winny współpracować dla zbawienia poddanych i ugruntowania właściwych stosunków społecznych. W swym nauczaniu nawiązywał do idei wyrażonej słowami biskupa Mediolanu, św. Ambrożego, który pouczał cesarza, iż jest on w Kościele, a nie ponad Kościołem. Biskupi winni więc podlegać władzy świeckiej w sprawach jej poruczonych i na odwrót – władcy świeccy mają być podporządkowani biskupom w kwestiach wiary i obyczajów, a obie władze mają pozostawać w harmonijnej współpracy i tak po chrześcijańsku wspólnie rządzić światem.

Była to idea de facto zapisana już w Starym Testamencie (gdzie ustami Proroków Duch Święty mówi o hołdzie, jaki królowie ziemscy złożą Królowi Niebieskiemu), ale musiało minąć kilka wieków, nim przyjęła się ona w praktyce życia politycznego i społecznego. Dlatego też znawca tematu, autor pracy Kościół i państwo we wczesnym chrześcijaństwie, o. Hugo Rahner SI, zwraca uwagę, iż „list Gelazego otwiera wszystkie bramy nadchodzącego średniowiecza”.

Św. Gelazy, którego słusznie można by tytułować „Wielkim”, jako obrońca katolickiej ortodoksji również nie ustępował swoim świętej pamięci poprzednikom. Ogłaszał pisma dogmatyczne przeciwko błędom herezji monofizyckiej, ariańskiej, manichejskiej i pelagiańskiej. Zachowała się również część listów wysyłanych w apostolskiej trosce do władców i poszczególnych diecezji. Święty wikariusz Chrystusa opuścił ten świat po czterech latach pontyfikatu w roku 496. Został pochowany w Bazylice św. Piotra w Rzymie.

Kościół wspomina św. Gelazego I papieża 21 listopada.

________________

opr. m.jasińska

źródła:

https://pl.wikipedia.org/wiki/Gelazjusz_I

Żywoty Świętych na wszystkie dni roku: http://zywotyswietych.blogspot.com/2013/03/21-listopada-sw-gelazy-i-papiez_22.html

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii Galezy I 492-496, Uncategorized i oznaczony tagami . Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Połączenie z %s

Ta witryna wykorzystuje usługę Akismet aby zredukować ilość spamu. Dowiedz się w jaki sposób dane w twoich komentarzach są przetwarzane.