Tradycyjna dyscyplina postna

40dni_parafia-rzymskokatolicka-pw-swietego-krzyza-w-przytulach40dni_parafia rzymskokatolicka pw. świętego krzyża w przytułach

Dzisiejszy   świat   chce   wyrugować   z   życia   ludzi   ofiarę  i  umartwianie.  Nawet   Kościół  wychodząc naprzeciw tym tendencjom, raz po raz, rozluźnia przepisy postne.

Przypominamy tekst św. Maksymiliana Kolbego, wierząc, że pobudzi on naszych Czytelników do umartwień, choćby w duchu pokuty i wynagrodzenia, za tych którzy swoje starania kierują ku uczynieniu życia łatwym i przyjemnym.

Pewna akademiczka przynosi mi w Zakopanem broszurę znanego w Krakowie p. Williama Rosego o YMCA — i wspominając moją pod tym względem krytykę, mówi:   —  „Ja w tym nic złego nie widzę”.

Wziąłem tę broszurę i przejrzałem.   —  Autor, mimo oświadczenia, że sprawy dogmatyczne zostawia „specjalistom, księżą”, nie zostawił ich im jednak.

Znalazłem tam bowiem naukę o odpuszczeniu grzechów przez modlitwę, a następnie twierdzenie, że   —  mylili się w średnich wiekach wierni umartwiając swoje ciało.

Na ten sam temat miałem także sposobność mówić z pastorem protestanckim w mieście N[Nieszawie].

I ten się wzdrygał   —  (jak w ogóle protestanci)  —   przed pokutą, —  a na uwagę,   że   św.   Paweł  wyznaje:

—  „Karcę ciało moje i w niewolę podbijam, bym snadź drugim opowiadając sam nie był potępiony” [1 Kor 9,27]

odrzekł,  że   —  tylko praktykował to święty Paweł sam, a inni nie są obowiązani go naśladować.

Wielu   też   w  naszych czasach pragnęłoby poznosić wszelkie umartwienia, bo spodlony świat dzisiejszy szuka szczęścia w doczesnych, zmysłowych, a często i grzesznych przyjemnościach.

A jednak pokuta to nie tylko wyłączny przywilej św. Pawła, ani „błąd” średnich   wieków,   —   ale   obowiązek   —  i to ścisły obowiązek  —  wszystkich,   —  bo nikt nie jest bez grzechu.

I   nie  „średnie” dopiero wieki zaczęły „błądzić”,   —  ale od pierwszych wieków  Kościoła wierni, posłuszni nakazom Chrystusa Pana, ujarzmiali swoje ciało.

Chrystus Pan sam pościł przez 40 dni na puszczy i nakazał pokutę pod grozą zatracenia.

—   „Jeżeli   pokutować nie będziecie, wszyscy pospołu zginiecie” (Łk 13,5).

A święty Piotr naucza w świątyni:

  „Pokutujcie i nawróćcie się, by grzechy wasze były zgładzone”(Dz3,19).

Pierwsi też już chrześcijanie spełniali uczynki pokutne, a nawet Wielki Post był im już znany.

Wspomina o tym św. Augusty (zm. 430), św. Jan Chryzostom (zm. 407), Orygenes (zm. 253) i św. Ireneusz (zm. 202).

Zachęcają   oni wiernych do gorliwego odbycia Wielkiego Postu i piętnują tych, którzy go nie zachowywali wedle ówczesnej surowości – przecież to jeszcze nie wieki średnie.

Każdy   więc, więc kto chce się zbawić, musi pokutować.

Kościół święty chociaż całkowicie pokuty znieść nie może,   —  to jednak na mocy władzy, otrzymanej od Chrystusa Pana, oznacza sposób pokutowania stosownie do czasu i miejsca.

Jednym z takich środków pokuty jest także bieżący Wielki Post.

W wiekach pierwszych trwał on krócej, ale za to był znacznie ostrzejszy.

„Didascalia Apostolorum” (wiek III) przepisują post, —  tj. zupełne powstrzymanie  się   od  jedzenia i picia, w piątek i sobotę Wielkiego Tygodnia,   —  a w cztery poprzednie dni post o chlebie, wodzie i soli.

W początkach IV wieku,   —  na wzór postu Pana Jezusa,   —  poszczono przez dni 40,   —  a synod w Nicei nazywa już ten post (w kanonie] 5) – „Quadragesima”,   —  czterdziestnica.

Na  zachodzie poszczono 6 tygodni z wyjątkiem niedzieli,   —  na wschodzie zaś (Antiochia, Konstantynopol) ustalił się zwyczaj wyjmowania spod postu także soboty,   —  post więc zaczynano 7 tygodni przed Wielkanocą.

Praktycznie więc poszczono dni 30.

W wieku VII  dopiero   zaokrąglono   w   Rzymie   liczbę  dni postnych, na 40, — zaczynając post od środy popielcowej.

Zwyczaj ten objął w początkach wieków średnich cały świat katolicki.

Papież Urban II na synodzie w Benewencie nakazał też zachować w całym Kościele   —  dawny   już zwyczaj   —  posypywania głowy popiołem na początku postu.

Równocześnie  powstają też nazwy niedziel: —  piędziesiątnica, sześćdziesiątnica,   siedemdziesiątnica.

W Polsce —  od czasów Innocentego IV (1243-1254)   —  zaczynano surowy post od siedemdziesiątnicy.

Ostry   był   ten post, bo nie wyłączano ani niedzieli, ani soboty, —  a wolno było   jeść   raz   tylko   na dzień i to bez mięsa, jaj i nabiału.

W wieku XV Stolica Apostolska złagodziła post dla krajów północnych,

—  ale Polacy mimo orzeczenia synodu wrocławskiego (1248), by post zaczynać od środy popielcowej,   —  pościli po dawnemu.

W roku 1505 Erazm Ciołek, —  biskup płocki, —  uzyskuje na prośbę króla Aleksandra   —  zwolnienie   od   postu   w   środy  całego roku, —  ale i to się nie przyjęło.

Pius X następnie pozwolił —  (5 kwietnia] 1903) —  w diecezjach Królestwa Polskiego używania mięsa 

  • we wszystkie soboty roku,
  • w niedziele Wielkiego Postu
  • i używania raz w dzień mięsa w poniedziałki, wtorki i czwartki  —  (z wyjątkiem Wielkiego Czwartku) Wielkiego Postu.
  • Post zaś od nabiału ograniczył do Wielkiego Piątku.

Najnowszy kościelny kodeks prawny rozróżnia dokładnie post i wstrzemięźliwość od mięsa.

Pości,   —  kto raz na dzień posili się do syta,   —  a rano i wieczór przyjmuje lekki   posiłek, stosując się do zwyczaju miejscowego co do ilości i jakości (kan, 1252),   —  chociaż by używał mięsa.

Wstrzemięźliwość od mięsa zaś zawiera powstrzymanie się od pokarmów mięsnych i rosołu; —  nie zaś od jaj i nabiału.

Wolno też maścić (krasić) tłuszczem i jeść więcej razy do syta.

W Wielkim Poście obowiązuje post i wstrzemięźliwość   —  w środę popielcową w piątki i soboty wielkiego postu; —  sam zaś post w inne dni Wielkiego Postu.

Do   powstrzymania się od mięsa są obowiązani wszyscy, którzy przekroczyli 7. rok   życia;   —  do   postu   zaś   ci   tylko,  którzy skończyli 21 lat, a jeszcze nie zaczęli 60. roku.

Od postu zwalnia też   —  prawo chorych, powracających do zdrowia i pracujących ciężko fizycznie lub umysłowo.

Więcej jednak   —  wymaga ono do zwolnienia od wstrzemięźliwości od mięsa.

Tylko bardzo ciężka praca, —  albo niemożliwość, jak np. w wojsku, —  od tego obowiązku zwalniają.

***

Św. Maksymilian Maria Kolbe

[Grodno, przed marcem 1923]

Tradycyjna dyscyplina postna w Wielkim Poście

Qui   corporali   ieiunio   vitia   comprimis,   mentem  elevans, virtutem largiris et praemia…

To przez post ciała uśmierzasz wady, podnosisz ducha, udzielasz cnoty i nagrody.
(z prefacji wielkopostnej)

Na podstawie dawnych przepisów i starożytnej tradycji Kościoła Katolickiego, którą zalecamy przestrzegać, rozróżniamy:

  1. Post ilościowy (ieiunium) – polegający na ilości pokarmów w ciągu dnia. Obowiązuje tych, którzy ukończyli 21 rok, aż do 60 roku życia.
    2. Post jakościowy (abstinentia) – polegający na jakości pokarmów tzn. bez mięsa. Obowiązuje tych, którzy ukończyli 7 rok życia.
    3. Post ścisły – tj. post jakościowy połączony z ilościowym (ieiunium + abstinentia)

W Środę popielcową, w którą na znak rozpoczęcia Wielkiego Postu nasze głowy zostały posypane popiołem, obowiązuje post ścisły.

W PONIEDZIAŁKI, WTORKI, ŚRODY I CZWARTKI obwiązuje post ilościowy (ieiunium) polegający na jednorazowym posiłku do sytości w ciągu dnia w którym można spożywać   mięso.   —  Oprócz  tego wolno spożyć dwa posiłki: —  rano i wieczorem lecz (wg polskiej tradycji) bez mięsa, a co do ilości takie, aby między dniami postu, a pozostałymi w ciągu roku zachodziła naprawdę różnica.

W PIĄTKI I SOBOTY, należy zachować tzw. post ścisły tj. oprócz postu ilościowego należy zachować także post jakościowy (abstinentia)   —  tzn. w te dni nie spożywa się mięsa, ani potraw z jego dodatkiem i zup na wywarze z mięsa (np. rosołu).

W NIEDZIELĘ nie obowiązuje ani post ilościowy, ani jakościowy.

Jeśli Wielkim Poście wypadnie jakieś święto, to nie znosi ono postu.

Wielkopostna dyscyplina postna rozpoczyna się w Środę popielcowa, a kończy w Wielką Sobotę po Wigilii Paschalnej.

Przestrzeganie powyższych przepisów ma charakter dobrowolny.

Memento homo, quia pulvis es et in pulverem reverteris…
Pamiętaj człowiecze, że prochem jesteś i w proch się obrócisz.

***

Opracowano na podstawie:
1. Kodeks Prawa Kanonicznego z 1917 r. Can. 1250–1254
2. ks. Franciszek Bączkowicz, Prawo kanoniczne, tom II, Opole 1958

[Źródło:] http://3droga.pl/religia/tradycyjna-dyscyplina-postna/

Za: Katolik Tradycji (28 lutego 2017)

Za’ http://www.bibula.com/?p=94138

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii NAUCZANIE KOŚCIOŁA, POST, Wiara, WIELKI POST, Środa Popielcowa. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s