6 grudnia – Uroczystość Objawienia Pańskiego czyli tzw. „Święto Trzech Króli”.

Objawienie Pańskie

3krole-005a-big-jpg5

„Gdy Jezus narodził się w Betlejem w Judei za panowania króla Heroda, oto Mędrcy ze Wschodu przybyli do Jerozolimy i pytali:

— Gdzie jest nowo narodzony król żydowski? Ujrzeliśmy bowiem jego gwiazdę na Wschodzie i przybyliśmy oddać mu pokłon.

Skoro to usłyszał król Herod, przeraził się, a z nim cała Jerozolima. Zebrał więc wszystkich arcykapłanów i uczonych ludu i wypytywał ich, gdzie ma się narodzić Mesjasz.  — Ci mu odpowiedzieli:

— W Betlejem judzkim, bo tak napisał Prorok:   — A ty, Betlejem, ziemio Judy,   nie   jesteś  zgoła   najlichsze  spośród głównych miast Judy, albowiem z ciebie wyjdzie władca, który będzie pasterzem ludu mego, Izraela.

Wtedy   Herod   przywołał   potajemnie   Mędrców   i  wypytał ich dokładnie o czas ukazania się gwiazdy.   — A kierując ich do Betlejem, rzekł:

— Udajcie się tam i wypytujcie starannie o Dziecię, a gdy Je znajdziecie donieście mi, abym i ja mógł pójść i oddać Mu pokłon.

Oni zaś wysłuchawszy króla, ruszyli w drogę. A oto gwiazda, którą widzieli na Wschodzie, szła przed nimi, aż przyszła i zatrzymała się nad miejscem, gdzie było Dziecię.   — Gdy ujrzeli gwiazdę, bardzo się uradowali.

Weszli do domu i zobaczyli Dziecię z Matką Jego, Maryją;   — upadli na twarz i oddali Mu pokłon.  

—  I otworzywszy swe skarby, ofiarowali Mu dary: złoto, kadzidło i mirrę. A otrzymawszy we śnie nakaz, żeby nie wracali do Heroda, inną drogą udali się do swojej ojczyzny.”

Ewangelia według św. Mateusza, rozdział 2, wiersz 1 do 12

6 grudnia – Uroczystość Objawienia Pańskiego czyli tzw. „Święto Trzech Króli”.

3krole-001a-big-jpg1Uroczystość Objawienia Pańskiego należy do pierwszych, które uświęcił Kościół.

Na Wschodzie pierwsze jej ślady spotykamy już w III w.

— Tego właśnie dnia obchodził Kościół grecki święto Bożego Narodzenia, ale w treści znacznie poszerzonej:  —  jako uroczystość Epifanii, czyli zjawienia się Boga na ziemi w tajemnicy wcielenia.

Na Zachodzie uroczystość Objawienia Pańskiego datuje się od końca IV w. (oddzielnie od Bożego Narodzenia).

W Polsce,   — pomimo że nie jest to dzień wolny od pracy, — decyzją Episkopatu   Uroczystość Objawienia Pańskiego („Trzech Króli”) jest „świętem obowiązkowym pod karą grzechu” – wierni mają obowiązek uczestniczenia w Mszy św.

Podstawą tego święta jest opisywany w Ewangelii św. Mateusza „pokłon Mędrców ze Wschodu” złożony Dziecięciu Jezus.

— Znamiennym jest fakt, że Ewangelista nie pisze o królach, ale o Magach.

Ze słowem tym dość często spotykamy się w Starym Testamencie i oznacza ono przeważnie astrologów lub w ogóle pogańskich uczonych.

Ojczyznę Magów św. Mateusz określa ogólnym mianem – Wschód. 

— Za czasów Chrystusa Pana przez Wschód rozumiano cały obszar na wschód od rzeki Jordanu —  a więc Arabię, Babilonię, Persję.

Legenda, że jeden z Magów pochodził z murzyńskiej Afryki, wywodzi się zapewne z proroctwa Psalmu 71:

—  „Królowie   Tarszisz   (Azja Mniejsza) i wysp przyniosą dary. Królowie Szaby (Etiopii i Abisynii) i Saby (Arabia) złożą daninę […]”.

Na tym tekście opiera się też tradycja, że Magowie byli królami.

Św. Mateusz nie podaje także liczby Magów.

Malowidła w katakumbach rzymskich z wieku II i III pokazują ich dwóch, czterech lub sześciu.

U Syryjczyków i Ormian występuje ich nawet dwunastu.

Przeważa jednak w tradycji Kościoła stanowczo liczba trzy — ze względu na opis, że złożyli trzy dary.

Ewangelista nic nie wspomina również o imionach trzech Magów.

Dopiero od wieku VIII pojawiają się imiona:—  Kacper (Kasper), Melchior i Baltazar.

Kacper (Kasper) – perski Gizbar, czyli   — „Stróż Skarbca” albo Gathaspar, czyli „Wspaniały”.

Melchior – hebrajski Melkior czyli — „Bóg (król) jest moją światłością”.

Baltazar – semicki Belszassar,   — czyli „Niech Bóg zachowa jego życie”.

—  Są to imiona niczym nie potwierdzone w Biblii.

3krole-002a-big-jpg2

Gwiazda, którą Magowie ujrzeli i która prowadziła ich do Betlejem — mogłaby być zapewne koniunkcją (zbliżeniem) Jowisza i Saturna.

Wybitny niemiecki matematyk, fizyk i astronom z przełomu XVI i XVII w., Jan Kepler, obliczył (potwierdza to również nauka współczesna),

—  że w 7 roku p.n.e. miała miejsce potrójna koniunkcja Jowisza i Saturna w gwiazdozbiorze Ryb.

Jowisz w interpretacji Wschodu był gwiazdą królewską, Saturn — gwiazdą żydowską, — zaś gwiazdozbiór Ryb był pojmowany jako znak czasów ostatecznych.

Dla Magów mogło to mieć sens następujący:   —  w  kraju żydowskim urodzi się król, będący władcą czasów ostatecznych.

Zapowiedzią jego narodzin była pierwsza koniunkcja,   — druga była ową gwiazdą   prowadzącą   magów   do Jerozolimy — a trzecia doprowadziła ich do Betlejem.

Trzeba w tym miejscu przypomnieć, — że liczenie lat od urodzenia Jezusa wprowadził dopiero w VI w. Dionizy Exiguus.

— Przy obliczeniach pomylił się jednak o 7 lat – Jezus faktycznie urodził się w 7 roku przed naszą erą.

Z całego opisu ewangelicznego wynika jednak, że gwiazda obserwowana przez   Magów   była   zjawiskiem cudownym – przesuwała się na niebie inaczej niż pozostałe obiekty,   — zatrzymując się nad Jerozolimą,  — potem nad Betlejem   — aż w końcu stanęła nad miejscem, w którym mieszkała Święta Rodzina.

Niestety, św. Mateusz nie mówi,   — czy tę gwiazdę, oprócz Magów, widzieli także inni ludzie.

3krole-003a-big-jpg3

Relacja Ewangelisty pozwala natomiast dość dokładnie określić kiedy Magowie przybyli do Syna Bożego.

Z całą pewnością było to po Ofiarowaniu Jezusa w świątyni  — a z informacji, że Herod kazał wymordować dzieci do dwóch lat, wynika,

— iż Magowie przybyli do Betlejem, kiedy Chrystus miał co najmniej kilka miesięcy, a może nawet ponad rok.

Magowie nie zastali Jezusa w stajni, gdyż po dokonaniu spisu ludności, zarządzonego przez cesarza Augusta, większość przybyszów opuściła Betlejem i Józef mógł wynająć w mieście skromne mieszkanie.

Św. Mateusz pisze wyraźnie,  —  że gwiazda stanęła nad „domem”.

Było w nim bardzo ubogo,   — a jednak Mędrcy  —  „upadli przed Nim na twarz i oddali Mu pokłon”.

—  Padano na twarz w owych czasach tylko przed władcami albo w świątyni przed   bóstwami.

Magowie byli więc przekonani, że Dziecię jest przyszłym królem Izraela i zapowiadanym przez żydowskich proroków Mesjaszem.

Publicznie   dali   wyraz swojemu przekonaniu składając dary – złoto, kadzidło i mirrę.

Tak bogatą daninę,   — zwłaszcza złoto,   — składano jedynie potężnemu władcy – Królowi.

Kadzidło było ówcześnie w wielu krajach nieodłącznym atrybutem najwyższego kapłaństwa.

Natomiast,   równie cenna jak złoto,   — mirra   — była uważana za uniwersalny lek i środek balsamujący władców – była też symbolem cierpienia i jednocześnie nieśmiertelności.

Dla ówczesnych świadków wizyty Trzech Magów były to najzupełniej jasne i w pełni czytelne znaki.

3krole-004a-big-jpg4

Ewangelista,   —  poza  krótką wzmianką o powrocie do ojczyzny inną drogą, — nie opisuje dalszych losów Trzech Magów.

W XIII w. wenecki podróżnik, Marco Polo, podczas swojej podróży na Daleki Wschód zapisał w pamiętniku:

— „Jest   w Persji miasto Savah, z którego wyszli trzej Magowie, kiedy udali się, aby pokłon złożyć Jezusowi Chrystusowi.

W mieście tym znajdują się trzy wspaniałe i potężne grobowce, w których zostali złożeni Trzej Magowie.   — Ciała ich są aż dotąd pięknie zachowane cało tak, że nawet można oglądać ich włosy i brody.”

Identyczny opis zostawił także Oderyk z Pordenone, w roku 1320.

Jednak legenda z wieku XII głosi,   — że w wieku VI relikwie Trzech Magów miał otrzymać od cesarza z Konstantynopola biskup Mediolanu, św. Eustorgiusz.  — Do Konstantynopola zaś miała je przewieźć św. Helena cesarzowa.

W roku 1164 Fryderyk I Barbarossa po zajęciu Mediolanu — za poradą biskupa Rajnolda   z  Daszel   — zabrał je z Mediolanu do Kolonii, gdzie umieścił je w kościele św. Piotra.

—  Zwrócono je jednak Mediolanowi.

W ikonografii, od czasów wczesnochrześcijańskich, Trzej Królowie są przedstawiani  jako ludzie Wschodu w barwnych, — częstokroć perskich szatach.   — W X wieku otrzymują korony.

Z czasem w malarstwie i rzeźbie rozwijają się różne typy ikonograficzne Mędrców,   — m.in. przedstawia się ich jako reprezentantów trzech pokoleń: — wieku młodzieńczego, średniego i starszego, albo jako obraz trzech kontynentów: Europy, Afryki i Azji.

3krole-005a-big-jpg5

Kościół w Trzech Magach widzi obraz całej rodziny ludzkiej, która w swoich przedstawicielach przychodzi z krańców świata złożyć pokłon Mesjaszowi.

Dla podkreślenia uniwersalności zbawczej misji Chrystusa Pana, — tradycja chrześcijańska   wśród Magów od bardzo już dawna umieszcza także Murzyna.

Uniwersalność Zbawienia akcentują także:   — sama nazwa święta, jego wysoka   ranga i wszystkie teksty liturgii tego dnia.

Od  XV/XVI w. w kościołach poświęca się w dniu Święta Objawienia Pańskiego kadzidło i kredę.

Kredą oznaczamy drzwi na znak, że w naszym mieszkaniu przyjęliśmy Wcielonego Syna Bożego.

— Piszemy na drzwiach litery K+M+B,   — które mają oznaczać imiona Mędrców   — lub też mogą być pierwszymi literami łacińskiego zdania: (Niech) Chrystus mieszkanie błogosławi —  Christus mansionem benedicat.

Zwykle do liter dodajemy jeszcze aktualny rok.

Ze   Świętem   Objawienia Pańskiego, nazywanym popularnie „Świętem Trzech Króli”   — wiąże się wiele ciekawych zwyczajów.

Na przykład XIV w. kroniki podają,   — że czas od Bożego Narodzenia do Trzech Króli uważano tak dalece za święty, że nie wykonywano w nim żadnych ciężkich prac,   — jak np.: młocki, mielenia ziarna na żarnach, kobiety przerywały przędzenie itp.

– zwyczaj ten w wielu regionach Polski zachował się aż do początków XX w.

Także   w   XIV w.   pojawiają   się   wzmianki  o tym,   — że zarówno w miastach jak i na wsi   — dzieci chodziły po domach z gwiazdą i śpiewem kolęd,   — otrzymując od gospodyni „szczodraki”, czyli rogale.

W połowie XVII w. król Jan Kazimierz miał zwyczaj w Uroczystość Objawienia Pańskiego   — składać na ołtarzu jako ofiarę wszystkie monety bite w roku ubiegłym.

W XVIII i XIX w. w polskich domach na końcu obiadu świątecznego roznoszono ciasto – kto otrzymał ciasto z migdałem, zostawał „królem migdałowym”.

_______________________________________________

(oprac. na podst informacji w www.opoka.org.pl/biblioteka/)

http://www.parafia.trzcianka.com.pl/archiwum/strony/sw.3kroli.html

Advertisements
Ten wpis został opublikowany w kategorii HISTORIA KOŚCIOŁA, Trzech Króli. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s