Potop szwedzki powstrzymała Jasna Góra – 27 grudnia 1655 zakończyło się oblężenie Jasnej Góry

obraz-januarego-suchodolskiego-obrona-jasnej-gory-1655foto-wikimedia-commonsy-jpg1Obraz Januarego Suchodolskiego „Obrona Jasnej Góry 1655″Foto: Wikimedia Commons

—  Ogromną rolę w odpieraniu wroga, nie tylko militarną, ale również moralną, odegrał klasztor na Jasnej Górze z jej przeorem Augustynem Kordeckim,   paulinami   i   innymi   obrońcami  twierdzy —  mówiła w Polskim Radiu  prof. historii Teresa Chynczewska-Hennel.

27 grudnia 1655 zakończyło się oblężenie Jasnej Góry.

Geneza potopu szwedzkiego

Rozejm ze Szwecją miał obowiązywać do roku 1661 na mocy układy pokojowego   zawartego w Sztumskiej Wsi kilkanaście lat wcześniej.

Dlatego w 1655 roku nie obawiano się najazdu szwedzkiego.

—   Szwedzi wykorzystali słabość Rzeczpospolitej targanej wojnami z Kozakami i Moskwą.

Przyczyn wybuchu wojny było wiele, — m.in. stosunki Polski ze Szwecją układały   się   bardzo  źle   po   tym,   jak   wygasła   na tronie szwedzkim polska linia Wazów.   — Punktem spornym pozostawały wciąż Inflanty.

Posłuchaj o genezie konfliktu ze Szwedami  w jednym z odcinków cyklicznej audycji „Historia Polski”.

— Z ostatnią misją pokojową pojechał do Szwecji w 1655 roku Andrzej Morsztyn,   — szlachcic i wybitny poeta barokowy.

Zarzucono,   że   przywiózł   listy uwierzytelniający, w których polski król użył obraźliwych dla Szwedów tytułów

– mówiła prof. Teresa Chynczewska-Hennel.

– Dodatkowo do wypowiedzenia wojny przyczyniła się postawa części szlachty, skłóconej z królem.

W lecie 1655 roku armie szwedzkie w dwóch kolumnach wkroczyły do Rzeczpospolitej.

Zwycięski pochód Szwedów

—  Pierwsze miesiące były jednym pasmem zwycięstw Szwedów

– podkreśliła prof. Chynczewska-Hennel.

Pod Ujściem wojewoda poznański Krzysztof Opaliński i kaliski Andrzej Grudziński oddali się pod protekcję Karola Gustawa, króla Szwecji.

Hetman Janusz Radziwiłł   i   jego  brat Bogusław zawarli w Kiejdanach układy ze Szwedami, które przekreślały unię polsko-litewską.  — Były to przedsięwzięcia nielegalne, traktowane jako zdradę Rzeczpospolitej.

Szwedom podporządkowywały się sukcesywnie kolejne jednostki wojsk polskich.

—  Bez walki padła Warszawa,  —  jedynie  Kraków, którego bronił Stefan   Czarniecki   stawiał   opór,   — ale skapitulował po trzech tygodniach.

Najeźdźcy zajęli Rzeczpospolitą szybko jak potop, ale równie szybko zaczęli tracić poparcie szlachty.

— Stało się tak,   — bo Szwedzi przeszli przez tereny polskie paląc, grabiąc, niszcząc i łamiąc wszelkie prawa

– wyjaśniała prof. Teresa Chynczewska-Hennel.

Pierwsi   do walki z wrogiem stanęli chłopi i mieszczanie, do których dołączała szlachta.

Broniło się Podkarpacie, Zamość, Lwów, Gdańsk, Malbork.

Król Jan Kazimierz schronił się wraz z rodziną na Śląsku i stamtąd wezwał naród do walki przeciwko Szwedom.

Na wieść o patriotycznym zrywie   — wrócił w grudniu 1655 roku do kraju.

Jasna Góra

18 listopada 1655 Szwedzi rozpoczęli oblężenie Klasztoru Jasnogórskiego.

Przeor klasztoru paulinów — ksiądz Augustyn Kordecki   — na początku listopada   1655   roku   przezornie uznał władzę króla Szwecji Karola Gustawa, — ale   jednocześnie   wystąpił   o  wstawiennictwo do polskiego króla Jana Kazimierza.

Moralna przewaga Kordeckiego

Przeor miał przeczucie, żeby nie wierzyć Szwedom i najcenniejsze rzeczy z klasztoru,   — w tym Cudowny Obraz, wywiózł do klasztoru paulinów w Mochowie koło Głogówka,   — a na Jasnej Górze zawisła kopia Obrazu.

Mimo   „listu żelaznego” gwarantującego nietykalność klasztoru, w dzień kiedy Szwedzi stanęli pod murami klasztoru,  —  zażądali wpuszczenia swych wojsk na jego teren.

Przezorny ksiądz Kordecki znacznie wcześniej dobrze przygotował klasztor do oblężenia.

— Siły polskie liczyły 160 żołnierzy, 50 puszkarzy, 20 szlachciców i 70 zakonników   —  i  były nieporównywalnie mniejsze niż szwedzkie z około 3200 żołnierzami.

Szwedzi zdawali sobie sprawę, że wśród załogi klasztoru jest wielu zwolenników   kapitulacji,   dlatego   próbowali   nakłonić przeora do poddania się.

— Wszystkie trzy propozycje kapitulacji ksiądz Kordecki odrzucał.

Ostatecznie w nocy z 26 na 27 grudnia Szwedzi odstąpili od oblężenia klasztoru,   — ale również odtrąbili odwrót.

Powodem była nie tylko bezsilność wobec obrońców jasnogórskich, —  ale rozkaz od króla, by ruszyli do Prus wspomóc inną szwedzką akcję.

—  Ogromną   rolę   w   odpieraniu wroga, — nie tylko militarną, ale również moralną, — odegrał klasztor na Jasnej Górze z jej przeorem Augustynem Kordeckim, paulinami i innymi obrońcami twierdzy, dobrze umocnionej już za czasów Władysława IV, przyrodniego brata Jana Kazimierza

– mówiła w Polskim Radiu prof. historii Teresa Chynczewska-Hennel.

Pokój w Oliwie

Potop szwedzki, nazywany — drugą wojną północną, — stał się konfliktem zbrojnym na skalę europejską.

—  Udział w niej wzięli Duńczycy, Brandenburczycy, Węgrzy, Polacy, Szwedzi.

Zakończyła   się pokojem podpisanym w Oliwie w 1660 roku.

Polska nie straciła swoich terytoriów, siłę międzynarodową zyskała Brandenburgia,   — zwycięzca tej wojny.

______________________________________

im / 27.12.2016 06:50

Za; http://www.polskieradio.pl/37/224/Artykul/1568088,Rocznica-obrony-Jasnej-Gory

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii HISTORIA KOŚCIOŁA, JASNA GÓRA, Kościół Katolicki w Polsce, Matka Boża Częstochowska, WALKA Z KOŚCIOŁEM, ZWYCIĘSTWA MARYI, ŚWIĘTA BOŻA RODZICIELKA. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj / Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj / Zmień )

Connecting to %s