Tradycje Święta Zmarłych

SONY DSC

Obchody Wszystkich Świętych
zapoczątkowano w Kościele rzymskokatolickim na początku VII w.

1 listopada w Kościele katolickim obchodzona jest uroczystość Wszystkich Świętych. — Z religijnego punktu widzenia to wspomnienie zmarłych, — ale tylko świętych, zbawionych w niebie.

Następnego dnia w Dzień Zaduszny, wierni wspominają zmarłych, tych, którzy nie dostąpili jeszcze radości życia wiecznego i czekają na zbawienie w czyśćcu.

Tak stanowi tradycja katolicka.

Jednak, znany już w czasach pogańskich kult zmarłych, jest dzisiaj przede wszystkim wspomnieniem bliskich, którzy odeszli, związanym z odwiedzaniem ich grobów.

Uroczystość Wszystkich Świętych ma bardzo radosny charakter. Tego dnia wierni wspominają ludzi, uznanych przez Kościół za świętych.

Nie tylko beatyfikowanych i kanonizowanych, ale wszystkich wiernych zmarłych, którzy swoim ziemskim życiem zasłużyli na szczęście wieczne i przebywają w niebie.

Katolicy widzą w nich orędowników u Boga i przykłady do naśladowania.

W pierwszych wiekach chrześcijaństwa nie wspominano jeszcze świętych.

Początkowo oddawano kult tylko Matce Bożej.

W IV wieku pojawił się kult męczenników. — Pamięć o tych, którzy zginęli za wiarę była bardzo ważna.  — Odwiedzano ich groby przede wszystkim w rocznice śmierci.

Z czasem chrześcijanie zaczęli pamiętać o świętobliwych wyznawcach swojej wiary: papieżach, mnichach, dziewicach.  — Upowszechniła się również tradycja przenoszenia relikwii i szczątek męczenników do świątyń i oddawania im czci.

Jednak uroczystość Wszystkich Świętych nabrała większego znaczenia dopiero w VII w.

13 maja 610 r. papież Bonifacy IV zamienił świątynię pogańską Panteon, na kościół Najświętszej Maryi Panny i Wszystkich Męczenników. — Kazał tam przenieść wszystkie relikwie męczenników.

Właśnie z tym wydarzeniem wiąże się początek święta Wszystkich Świętych, obchodzonego w Kościele rzymskokatolickim.

Rocznicę tej uroczystości świętowano później co roku, przez następne dwa stulecia.

Około 800 r. w Bawarii i Irlandii wspomnienie Wszystkich Świętych obchodzono już 1 listopada.

Oficjalnie kilkanaście lat później papież Grzegorz IV uczynił ten dzień uroczystością nie tylko męczenników, ale wszystkich Świętych Kościoła katolickiego.   — Tym samym Święto to zaczęło obowiązywać w całym Kościele.

Wszystkich Świętych dzisiaj

Dzisiaj mało kto już pamięta o pierwotnym, religijnym znaczeniu tego Święta.

Co prawda w kościołach odbywają się specjalne Msze w intencji Świętych.

1 listopada odwiedzamy zazwyczaj groby bliskich zmarłych, wykorzystując dzień wolny w pracy. — Przyozdabiamy groby kwiatami, palimy znicze, wspomnianym tych, których już nie ma.

W Polsce to Święto ma charakter bardzo podniosły i refleksyjny. — Co roku miliony zniczy oświetlają odświętnie przybrane nekropolie.

Jednak w Meksyku i na Filipinach, — krajach również większości katolickich, — dzień Wszystkich Świętych ma charakter bardzo radosny, przyjmujący czasami formę hucznej zabawy.

To święto obchodzone głównie przez katolików, ale również przez osoby innych wyznań.  — Ewangelicy tego dnia wspominają swoich zmarłych. Jednak nie stroją grobów tak jak katolicy.

W latach 90. XX w. pojawiła się w Polsce nowa tradycja, odnosząca się do święta zmarłych.

Nocą 31 października obchodzony jest Halloween.

Ten zwyczaj swoistych maskarad, znany jest głównie w Stanach Zjednoczonych, Kanadzie, Irlandii i w Wielkiej Brytanii.  — Wywodzi się z celtyckiego, pogańskiego obrządku Samhain.

Tego dnia, ponad 2 tysiące lat temu świętowano koniec żniw i lata, obchodzono też święto zmarłych. — Według starych wierzeń to był czas przenikania się żywych z zaświatami.

Celtowie czcili duchy przodków i zapraszali je do swoim domów. — Natomiast przebierając się w stroje i maski, odstraszali złe duchy.

Halloween ma więcej wspólnego z polskimi Zaduszkami, ale obchodzone jest tuż przed Wszystkimi Świętymi.

Dzień Zaduszny

2 listopada w Kościele katolickim obchodzony jest Dzień Zaduszny, zwany również Zaduszkami.

To dzień, w którym ludzie odwiedzają na cmentarzach groby bliskich, modląc się w intencji zmarłych, którzy nie dostąpili jeszcze radości życia wiecznego i czekają na zbawienie w czyśćcu.

Obchody Dnia Zadusznego w chrześcijaństwie sięgają końca X wieku.

Zapoczątkował je w 998 r. św. Odilon, opat z Cluny, jako przeciwwagę dla pogańskich obrządków czczących zmarłych.  — Ustalił dzień modlitw za dusze zmarłych (Zaduszki) na 1 listopada.  — Jednak z czasem władze kościelne przesunęły to święto na następny dzień.

Od początku XIII w. tradycja obchodzenia Zaduszek weszła na stałe do tradycji Kościoła katolickiego.

W Polsce sięga nawet XII w.

Zwyczaj procesji na cmentarzach do czterech stacji, z modlitwami w intencji zmarłych, zaczął obowiązywać już w następnym stuleciu.

2 listopada istnieje zwyczaj zapalania na grobach świecy bądź zniczy, które mają świadczyć o naszej pamięci o zmarłych.

Tradycja zapalania świeczek i zniczy miała swój początek w pogańskim zwyczaju palenia ognisk na nagrobkach. — Poganie wierzyli, że w ten sposób błąkające się po ziemi dusze poczują ciepło. Kiedyś tego dnia nie wykonywano niektórych czynności. Zakazane było klepanie masła, deptanie kapusty, cięcie sieczki, przędzenie czy tkanie. Wszystko po to, żeby nie znieważyć dusz odwiedzających domy.

Zaduszki, a kiedyś Dziady

Zaduszki   są   współczesnym odpowiednikiem pogańskiego święta Dziadów, — zwyczaju ludowego Słowian i Bałtów, wywodzącego się z przedchrześcijańskich obrzędów słowiańskich.

Przed wiekami starano się tego dnia nawiązywać kontakt z duszami zamarłych i zyskać ich przychylność.

Poganie obcowali z duchami dwa razy w roku.   — Wiosną, na początku maja, i jesienią, w nocy z 31 października na 1 listopada. Co stanowiło przygotowanie do święta zmarłych.

— Wędrującym duszom oświetlano drogę do domu, rozpalając ogniska. Częstowano też miodem, kaszą lub jajkami.

Poganie tego dnia wspomagali jałmużną żebraków, — żeby oni również wspomogli dusze zmarłych.

Już w czasach chrześcijańskich obrzędy Dziadów odbywały się w miejscach związanych z dawnymi ośrodkami kultu.

Na wzgórzach, wzniesieniach, a z czasem przy kaplicach, które zastępowały pogańskie miejsca kultu.

Często Dziady odbywały się również na cmentarzach, przy grobach przodków.

Ekspansja chrześcijaństwa powodowała, że pogańskie zwyczaje związane z tym obrzędem były sukcesywnie zakazywane.

Jeszcze na początku XX wieku tradycje pogańskie Dziadów kultywowane były na terenach wschodniej Polski.   — Do dzisiaj zwyczaje przedchrześcijańskie spotkać można jeszcze na Białorusi, w Rosji czy Ukrainie.

Z kolei prawosławni, zamieszkujący głównie na tych terenach odwiedzają i przyozdabiają groby zmarłych (wzorem katolickiego 1 listopada) w czasie Świąt Wielkanocnych.

Za; http://www.tomaszow-tit.pl/artykul,Tradycje_swieta_zmar%C5%82ych,12667.html

Artykuł ukazał się w wydaniu nr 44 (1163) z dnia 2 Listopada 2012r.

Ten wpis został opublikowany w kategorii 2 listopada Dzień Zaduszny, Uroczystość Wszystkich Świętych. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Please log in using one of these methods to post your comment:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Log Out / Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Log Out / Zmień )

Facebook photo

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Log Out / Zmień )

Google+ photo

Komentujesz korzystając z konta Google+. Log Out / Zmień )

Connecting to %s