Bazylika św. Dominika w Bolonii

Bazylika San Domenico jest jednym z najważniejszych miejsc kultu w Bolonii. W  kościele  są przechowywane doczesne szczątki św Dominika ,  założyciela  Zakonu Kaznodziejskiego; klasztor przy bazylice jest  siedzibą  O. Dominikanów

Plik: San Domenico, Bolonia, facciata.jpg

Bazylika San Domenico

 22 grudnia 1216 papież Honoriusz III zatwierdził regułę założonego przez św. Dominika zgromadzenia zakonnego, którego misją było głoszenie przez braci Ewangelii, szczególnie w głównych ośrodkach europejskich; wśród nich pierwszymi była Bolonia i Paryż.

Św. Dominik przybył do Bolonii w styczniu 1218 i zamieszkał wraz  z  braćmi   w klasztorze  przy  kościele  p.w.  Oczyszczenia  Najświętszej   Panny  Maryi, wówczas znajdującym się  poza  murami  miasta,  znanym  jako  Mascarella (obecnie przebudowany, po zniszczeniach II wojny światowej ).

Wobec potrzeby większego pomieszczenia, w 1219 roku św. Dominik osiadł na stałe w klasztorze San Nicolo delle Vigne (to samo miejsce, gdzie teraz stoi bazylika Dominikanów). Tutaj (między 1220 i 1221 ), św. Dominik osobiście przewodniczył dwóm pierwszym zgromadzeniom ogólnym mającym na celu zdefiniowanie podstawowych praw Reguły. Tutaj też, w dniu 6 sierpnia 1221 , św. Dominik zmarł i został pochowany za ołtarzem św Mikołaja.

Od 1228 roku kościół poddano przebudowie; do rozbudowywanej świątyni wykorzystano elementy z absydy  i nawy głównej wcześniejszego kościoła.

  Budowa nowej bazyliki  w stylu przed-romańskim  została  zakończona  w 1240 . Bazylika San Domenico, od tego czasu stała się pierwowzorem wielu kościołów dominikańskich na świecie.

Bazylika została konsekrowana przez papieża Innocentego IV, 17 październi ka 1251 ,który ufundował z  tej  okazji  słynny  Cudowny Krucyfiks   wykonany przez Giunta Pisano (1250 ok.) –  zachowany do chwili obecnej w bazylice.

Wcześniej ( między 1219 i 1243 r.) rozbudowie uległy zabudowania klasztorne, przekształcone w duży kompleks klasztorny.

Podczas budowy bazyliki i klasztoru w 1233 r.,  szczątki św. Dominika umiesz czono w trumnie wykonanej z drzewa cyprysowego, a następnie zamknięto w marmurowym sarkofagu, w ołtarzu prawej nawy bocznej (obecnie XVIIwieczna kaplica św Dominika).

W roku następnym, dokładnie w dniu 13 lipca 1234 , Dominik został kanonizowany przez papieża Grzegorza IX .

Na przestrzeni  XIV  –  XVIII  wieku,  wraz  z  rozwojem  kultu   św.  Dominika,  kościół podlegał  ciągłej  rozbudowie; fundowano dzwonnice,   nowe kaplice –  dzieła sztuki największych artystów takich jak:  Mikołaja Arki , Michała Anioła , Filippino Lippi , Guido Nerki , Ludovico Carracci i Guercino .

W  latach 1 728 – 1732,  Carlo Francesco Dotti nadał katedrze obecny barokowy wygląd.

Plac przed  San Domenico  jest  wybrukowany  średniowiecznymi  rzecznymi kamieniami , podobnie jak pobliskiego Piazza Santo Stefano . Gromadziły się na nim tłumy zgromadzonych, pragnących usłyszeć kazania dominikanów i z tego względu został oddzielony od ulicy murem.

W tylnej części placu znajduje się kolumna  Matki Boskiej Różańcowej,  1632 r., z  kamienia  i  brązu, dzieło Guido Reni,  upamiętniająca  koniec epidemii dżumy , która dotknęła miasto, natomiast z przodu stoi kolumna z figurą św. Dominika .

File:Bologna-arcasandomenico01.jpg

Na pierwszym planie mauzoleum pątników  Rolandino de, w tyle, Egidio Foscherari

Bardzo  charakterystyczne  są  groby -mauzolea  pielgrzymów  Rolandino  de ‚ (1305), Egidio Foscherari (1289). Trzeci grób, z rodziny Muzzarelli,  podobny do dwóch innych stał obok grobu Rolandino. Podobne groby – mauzolea znajdują się na innym placu w Bolonii, w sąsiedztwie kościoła San Francesco .

Plik: Kościół-sandomenico.jpg

Fasada bazyliki  San Domenico

Ukończona w 1240 roku  –  jako ostatni element oryginalnego XIII-wiecznego kościoła fasada,  zbudowana jest w całości z cegły, zgodnie z wymogami stylu Zakonu Dominikańskiego z charakterystyczną rozetą okienną.

Przedsionek w stylu romańskim został wykonany przez architekta Raffaele Faccioli w 1910 podczas prac restauracyjnych przywracających  pierwotny wygląd romański w  między czasie przebudowanej  świątyni, usuwając  min. balkon,  który  zasłaniał  widok  okiennej  rozety.  Mozaika na ścianie przedsionka  przedstawia  św.  Dominika,  który  błogosławi miastu Bolonii;   jest powieleniem  XVIII – wiecznego obrazu Lucia Casalini Torelli znajdującego się przy wejściu do klasztoru.

Kościół  posiada  trzy  nawy  (jedna centralna i dwie boczne),  kilka  kaplic bocznych, transept i chór .

Plik: San Domenico06.jpg

Wnętrze bazyliki

Oryginalny XIII-wieczny kościół składał się z dwóch naw. Obie nawy zostały rozdzielone partycją , w której  został  umieszczony  w XV wieku,  drewniany chór Damiano da Bergamo  –  tam obecnie znajduje się  Cudowny Krucyfiks wykonany przez Giunta Pisano,

W  miarę  upływu  czasu,  w oparciu  o  dotychczasowy  zrąb, dokonano wielu zmian i adaptacji. W XIV wieku zostały połączone niektóre kaplice  i  dzwonnica (1313), w stylu gotyckim.  Około połowy  XV wieku  zbudowano  kaplicę Guidotti.  W drugiej połowie XVI wieku  –  Kaplicę Różańcową.

Po zaleceniach Soboru Trydenckiego w XVII wieku, została zlikwidowana partycja dzieląca kościól na dwie nawy a drewniany chór przeniesiono za główny ołtarz.

Plik: San Domenico, Bolonia, wnętrze nawy 03 destra.JPG

Wnętrze nawy

Plik: San Domenico37.jpg

Prezbiterium i apsyda

Plik: San Domenico, Bolonia, kaplicy prawej nawy, 01.JPG

Transept

Kaplica św Dominika

Plik: Emilia Bologna7 tango7174.jpg

Kaplica San Domenico

Znajduje się po prawej stronie nawy głównej bazyliki (prawie połowa jej wysokości)  i  zawiera  cenną  Arkę św.  Dominika , w  której  znajdują  się  szczątki Świętego. Została wykonana w stylu barokowym w pierwszej tercji XVII wieku przez  architekta  Floriano Ambrosini  –  zastąpiła pierwotną,  gotycką  z  XIII wieku, która mieściła szczątki Świętego od 1233 .

Kaplica ma wymiary 13,60 m szerokości, 38 m długości 23,80 m i wysokości  – jest podwyższona o 1,5 m nad podłogą bazyliki. Ma kształt kwadratu  z  półkolistą absydą i kopułą. W centrum znajduje się ” Arka San Domenico” .

Cztery płótna zdobiące boczne ściany kaplicy przedstawiają cuda dokonane przez św Dominika. Pierwsze dwa znajdują się przy wejściu – Lionello Spada (z lewej) i Aleksandra Tiarini (z prawej) i  przedstawiają odpowiednio,  Cud Biblii odpornej na ogień,  który  miał  miejsce  w  południowej  Francji, i Cud wskrzeszonego dziecka, w  Rzymie.  Dwa  kolejne obrazy , większe,  Giovanni Andrea Donducci (tzw. Mastelletta)  przedstawiają Cud zmartwychwstania Napoleone Orsini,  który  miał  miejsce w  Rzymie  i  Cud zmartwychwstania zatopionych pielgrzymów, który miał miejsce w południowej Francji. Wszystkie cztery obrazy pochodzą z lat 1613 – 1615 .

  Fresk w absydzie przedstawia Chwałę św Dominika  Guido Reni ( 1613 – 1615 ).

Siedem rzeźb umieszczonych w tylnych niszach ściennych –  Johna Todeschi   (1617 – 1631 ),  przedstawia trzy  cnoty teologiczne (wiarę, nadzieję i miłość) i cztery cnoty kardynalne (umiarkowanie, męstwo, sprawiedliwość, roztropność). Pod posągiem w absydzie znajduje  się  tablica  upamiętniająca wizytę papieża Jana Pawła II ( XX w. ).

Plik: San Domenico, Bolonia, wnętrze, Ark św Dominika, kaplica z freskami przez Guido Reni 03.jpg

Widok nawy z kaplicą

Plik: Bologna, San Domenico, wnętrze 04.JPG

Apsyda

Plik: Bologna, San Domenico, wnętrze 03.JPG

Kopuła

Plik: San Domenico32.jpg

Chwała św Dominika – Guido Reni

Plik: San Domenico, Bolonia, wnętrze, Ark of St Dominic 01.jpg

Arka św. Dominika

Pierwotnie  grobowieczostał  zbudowany  w  1267  przez Nicola Pisano i jego uczniów, który wyposażył nowy sarkofag z marmuru ( zawierający cyprysową trumnę ze szczątkami Świętego) w 6 paneli przedstawiających najważniejsze wydarzenia z życia św. Zakonodawcy . Sarkofag  został  umieszczony  wysoko  nad  ołtarzem, tak aby był widoczny dla pielgrzymów i jednocześnie chroniony przed chodzącymi często po nim ludźmi.

W następnych wiekach na Grobowcu były przeprowadzone liczne prace i modyfikacje. Artystami, którzy  przyczynili się  do tego są;  Mikołaj z Bari  (lub „Pugliese” lub  „z Apulii„,  znany jako  „Arka” DELL „),  który  wykonał dekorację gzymsu i po lewej stronie Anioła  Światłości ( 1469 – 1473 );  młody Mi- chał Anioł pomógł w wykonaniu niektórych mniejszych rzeźb –  San Petronio  i św Proculus  oraz  Anioła Światłości z prawej strony (1494 );  Alfonso Lom- bardi  wykonał  panel  środkowy  sarkofagu  nad  ołtarzem  przedstawiający  Pokłon Trzech Króli  i  boczne panele  ze  scenami z życia świętego (1532); i w końcu Jean-Baptiste Boudard , który wykonał pod ołtarzem,  płaskorzeźbę przedstawiającą śmierć św Dominika ( 1768 ).

Na górze widzimy Boga Ojca , który podtrzymuje świat lewą ręką i trzyma go blisko serca. Poniżej widzimy symbole Stworzenia: girlandy owoców oznacza ją ziemię, dwa cherubiny odnoszą się do nieba i osiem delfinów w morzu.

Na dalszych miejscach znalazły się symbole misterium Odkupienia . Śmierć Chrystusa  reprezentowana   jest   pośrodku dwóch  Aniołów   Zwiastujących Mękę.  Na tym samym poziomie znajdują figury czterech Ewangelistów ( św. Mateusza , św. Marka , św. Łukasza i św. Jana ), którzy głoszą całemu światu orędzie Odkupienia Jezusa Chrystusa.

Tuż poniżej, osiem posągów przedstawia patronów w Bolonii (z przodu: św. Franciszek , św Petroniusz , św. Dominik i św Florian , z tyłu: św. Agrycola, św. Jan Chrzciciel, św. Proculus i św. Vit ). Poniżej  podstawy  posągów jest sześć paneli Nicola Pisano, które obramowują sarkofag  – reprezentujących najważniejsze epizody z życia Świętego.

Za  Arką znajduje  się  doskonale  zachowany  cenny  relikwiarz  z  XIV wieku Jacopo Roseto da Bolonii ( 1383 ), z umieszczoną w nim głową św Dominika – jest  obnoszony podczas procesji ulicami miasta z okazji święta Świętego.

Plik: San Domenico, Bolonia, wnętrze, ark San Domenico 02 nicola pisano.JPG

Sarkofag

Plik: St Proculus przez Michała Anioła - 2.JPG

St Proculus Michała Anioła

Plik: San Domenico, Bolonia, wnętrze, arka Noego San Domenico 05 Niccolò JPG.

Bóg Ojciec

Plik: San Domenico28.jpg

 Relikwiarz z głową św. Dominika

Plik: Emilia Bologna8 tango7174.jpg

Kaplica Różańcowa

Kaplica Różańcowa znajduje się po lewej stronie nawy głównej bazyliki (w połowie jej wysokości ),  na przeciw kaplicy  San Domenico. Początkowo wybudowana  na  zlecenie   szlachcica Giovanni Guidotti, jako kaplica rodziny  ( 1460 – 1465 ).

W drugiej połowie XVI wieku kaplica została przyznana  Bractwu Różańca Świętego , które zostało ustanowione dla  Zakonu Dominikanów w poprzednim wieku (praktyka Modlitwy Różańcowej została wprowadzona właśnie przez świętego Dominika ).

Z tej okazji kaplica zmieniła nazwę na  Kaplicę Różańcową,  na  cześć   Matki Bożej Różańcowej.  W tym  celu, ołtarz  został  przebudowany przez  Floriano Ambrosini ( 1589 ). W centrum ołtarza znajduje się otaczny szczególną czcią obraz Matki Bożej Różańcowej; w bocznych  panelach znajdują się malowidła przedstawiające  Piętnaście Tajemnic Różańca, wykonane w 1601  przez  różnych artystów, w większości szkoły bolońskiej: Ludovico Carracci , Guido Reni , Bartolomeo Cesi ,  Denijs Calvaert ,  Lavinia Fontana , Francesco Albani  i Domenichino .

W połowie XVII w. dodano sklepienie. Z tej okazji na sklepieniu  i  w  absydzie zostały  wykonane  freski  przez  Angelo  Michele  Colonna  i  Agostino   Mitelli ( 1655 – 1657 ). Przedstawiają one  Niebo  i  Ziemię  oddające  chwałę  Matce Bożej Różańcowej. Ci sami artyści również ozdobili ściany boczne –  ich prace zostały przemalowane w XVIII i XIX wieku . Dwa chóry  wykonał  Carlo Francesco Dotti ( 1736 ).

W kaplicy są pochowani dwaj malarze: Guido Reni i Sirani Elizabeth , zmarli w 1642 i 1665 roku.

Plik: San Domenico, Bolonia, Różaniec Chapel 04.JPG

Freski

Plik: San Domenico, Bolonia, Różaniec Chapel 02.JPG

Ołtarz

Plik: San Domenico, Bolonia, Kaplica Różańcowa 07.JPG

Ołtarz Ancona

Plik: San Domenico71.jpg

Organy i chór po lewej stronie

Lewy transept

W lewej nawie znajduje XVIII-wieczny cenotaf / grobowiec/ króla Enzo , któ- ry  został pochowany  w  tym kościele  w 1279  oraz  grób  biskupa  Marcina  z Dominikany, Opavia. Tu leży też błogosławiony James Ulm (zm. 1491 ), artysta dominikanin, autor cennych gotyckich okien w bazylice San Petronio.

Plik: San Domenico39.jpg

Cudowny Krucyfiks –  Giunt Pisano (ok. 1250 r.)

W  kaplicy  św. Michała, która  znajduje  się  w  prawej  ścianie  transeptu,  za marmurowym ołtarzem, znajduje się Cudowny Krucyfiks z ok. 1250 r. Giunta Pisano , umieszczony na cześć konsekracji bazyliki – dar od papieża Innocentego IV (która odbyła się w dniu 17 października 1251 ).

Na  lewej  ścianie  kaplicy,  znajduje  się  fresk  Guercina  przedstawiający św. Tomasza z Akwinu i św Benedykta, namalowany w 1662 . Tomasz z Akwinu,  zgodnie ze zwyczajem dominikanów przedstawiony jest z  otwartą  Księgą  w lewej ręce, św Benedykt – po prawej stronie, ma na sobie benedyktyński habit i trzyma  w prawej ręce  zamkniętą Księgę.

Od strony bocznej  znajduje się przeniesiony w  XVI w. pomnik  rzeźbiarza Taddeo Pepoli – autora  zachowanych płyt marmurowych – czterech scen z życia pań Bolonii, wykonanych w Pizie około 1347.

Apsyda i chór

Nawa oświetlona przez duże prostokątne okna jest zwieńczona głęboką wielokątną absydą.

Plik: San Domenico, Bolonia, ołtarz 02.JPG

Apsyda

Obecny XVIII-wieczny ołtarz jest dziełem  Torreggiani i zastąpił oryginalny ołtarz, arcydzieło Giovanni Balducci ( 1330 ), ucznia Giovanni Pisano.

Duży ołtarz rzeźbiony z Madonną i Dzieciątkiem w centrum i ośmioma bocznymi statuetkami (zgodnie z opisem w Vasarego ), był monumentalnym dzie- łem pochodzącym z kaplicy Castello di Porta Galliera  i  został zlecony przez legata papieskiego Bertranda Puget . Dziś  jego części,  które przetrwały  –  są rozproszone między Detroit (Matka Boża), Medieval Civic Museum of Bologna oraz prywatną kolekcją (zwieńczenie Narodzenia umieszczone w predelli ).

Drewniany chór

Za ołtarzem, w absydzie najcenniejszym i monumentalnym  arcydziełem  jest drewniany chór  –  dzieło niezwykłe w typowym  stylu  renesansowym  –  praca zakonnika Damiano Zambelli (znany również jako Damiano da Bergamo).

Przedstawione sceny są inspiracją  Starego Testamentu (z prawej) i Nowego Testamentu (po lewej stronie).  Damian od 1541 do 1549 roku wykonał arcymistrzowskie  intarsje  przedstawiające  Biblijne historie  na podstawie  serii rysunków Jacopo Barozzi da Vignola . Praca została  zakończona  przez  Ber- nardino da Bologna .Prace wymienione przez Giorgio Vasari w Lives (IV, 94).

Apsyda, zdominowana przez  ołtarz  autorstwa  bolońskiego  artysty Bartolomeo Cesi , zamknięta jest w bogatej ramie drewnianej z licznymi rzeźbieniami i  złoceniami, w  centrum  których  jest Ostatnia Wieczerza Pokłon Trzech Króli

Plik: San Domenico, Bolonia, chór między Damiana z Bergamo, 1541/49 04.JPG

Drewniany chór

Plik: San Domenico61.jpg

Intarsjowane stalle

Plik: San Domenico58.jpg

Kazalnica w chórze

Plik: San Domenico60.jpg

Ołtarz autorstwa Bartolomeo Cesi

Inne ważne dzieła

Plik: San Domenico65.jpg

Mistyczne zaślubiny św. Katarzyny –  Filippino Lippi

Plik: San Domenico, Bolonia, Różaniec Chapel 05.JPG

Organy piszczałkowe

Bazylika San Domenico z pieczołowitością strzeże  organy , na których grał Wolfgang Amadeus Mozart w okresie, gdy gościnnie studiował w Bolonii u Ojca Martini,  przed egzaminem do  Accademia Filarmonica w Bolonii .

Organy znajdują się w Kaplicy Różańcowej, na prawo od chóru;  „cornu Epistolae”   został  zbudowany  przez G. Giovagnoni  w 1760 roku  i odnowiony  w 2003 roku przez  Seri i Ungarelli.

____________________________________________

Muzeum, klasztor i biblioteka

W Bazylice San Domenico znajduje się małe muzeum, w którym mieszczą się dzieła sztuki i zabytki, w tym na przykład:

  • Relikwiarz Francji Ludwika IX , np. biżuterii w stylu gotyckim z XIII wieku
  • Madonna z Dzieciątkiem (tzw. „Velvet”), tabeli podziwu Lippo di Dalmasio ( 1408 )
  • pozostałości Pieta w terakoty (1495) przez Baccio da Montelupo (praca cytowana przez Vasariego w jego Lives)
  • Popiersie św Dominika, terakoty od Mikołaja Arki (1474)
  • resztki fresku (Madonna z Dzieciątkiem i św Dominika, XIV w. ) z Bolognese nieznanego artysty (może Cristoforo da Bologna )
  • Madonna z Dzieciątkiem i św Dominik i Vincenzo Ferreri (około 1773), jedno z najlepszych dzieł Ubaldo Gandolfi (1728/81)
  • Liczne „uzupełnienia”  Damiano da Bergamo.

W klasztorze znajdują piękne krużganki i wiele, wiele innych bezcennych dzieł sztuki i zabytków kultury.

Biblioteka  w  renesansowym budynku pochodzącym z 1466, posiada kolumnadowe nawy  jak w bazylice – zawiera cenne rękopisy. W części zachodniej, w obszernej sali przechowywane jest płótno Ekstaza św Tomasza  Marcantonio Franceschini (1648/29).

Literatura

  • P. Venturino Moose, Bazylika San Domenico w Bolonii, Dominican Studio Edition, Bologna 2006. ISBN 88-7094-298-8
  • Muzeum Bazyliki San Domenico, jazdy z historycznych notatek, 2nd ed., Tipoarte Edizioni, Bologna 1997
  • Carlo Degli Esposti, Bolonia.Alma Mater Studiorum.Pomoc artystycznej i monumentalne, La Fotometalgrafica Italcards, Bologna 1993. ISBN 88-7193-622-1

Zobacz też:

_____________________________________

m. jasińska

Źródło/  Bazylika San Domenico (Bologna): http://it.wikipedia.org/wiki/ Basilica _di_San _Domenico _(Bologna)

Reklamy
Ten wpis został opublikowany w kategorii BOLONIA, św. Dominik. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Skomentuj

Proszę zalogować się jedną z tych metod aby dodawać swoje komentarze:

Logo WordPress.com

Komentujesz korzystając z konta WordPress.com. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Google+

Komentujesz korzystając z konta Google+. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie z Twittera

Komentujesz korzystając z konta Twitter. Wyloguj /  Zmień )

Zdjęcie na Facebooku

Komentujesz korzystając z konta Facebook. Wyloguj /  Zmień )

Connecting to %s

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.